توصیه های سیاستی دانشگاه علامه طباطبائی به دستگاه های اجرایی کشور

توصیه های سیاستی دانشگاه علامه طباطبائی به دستگاه های اجرایی کشور

نقش بانک مرکزی در جهش تولید با مشارکت مردم

نوع مقاله : توصیه سیاستی

نویسنده
گروه اقتصاد‌ انرژی، کشاورزی و محیط زیست، دانشگاه علامه طباطبائی
چکیده
جهش تولید در اقتصادهای در حال توسعه مستلزم فراهم‌سازی بسترهای مالی، پولی و نهادی است و در این میان بانک مرکزی به‌عنوان تنظیم‌گر اصلی پول و اعتبار، نقش تعیین‌کننده‌ای در هدایت منابع به سمت بخش واقعی اقتصاد دارد. ناکارآمدی سیاست پولی در ایران عمدتاً از عدم تعادل مزمن میان عرضه و تقاضای پول، افزایش انگیزه‌های احتیاطی و سفته‌بازانه، و محدودیت اثرگذاری کاهش نرخ بهره ناشی می‌شود که پیامد آن رکود پولی و تضعیف رشد تولید و اشتغال است. همچنین کنترل دستوری نرخ‌ها، ناترازی بانک‌ها، و انحراف بانک‌ها از واسطه‌گری مالی به سمت فعالیت‌های سوداگرانه، همراه با جهش‌های ارزی و افزایش انتظارات تورمی، محیط سرمایه‌گذاری را ناامن کرده و مشارکت مردم در فعالیت‌های مولد را کاهش می‌دهد. در این چارچوب، راهبردهای سیاستی شامل به‌کارگیری همزمان سیاست پولی و مالی برای کاهش تقاضای سفته‌بازانه پول (از جمله مالیات‌های بازدارنده)، استمرار سیاست تثبیت با هدف‌گذاری کاهش تورم و تقویت اعتماد عمومی، اصلاح شیوه‌های قیمت‌گذاری حامل‌های انرژی برای کاهش ناترازی‌های ساختاری، تقویت نظارت بانک مرکزی بر ترازنامه بانک‌ها، و بازگرداندن بانک‌ها به نقش واسطه‌گری مالی است. علاوه بر این، توسعه ابزارهای تأمین مالی غیرتورمی مانند اوراق گواهی اعتبار مولد (گام)، تسهیل دسترسی به منابع مالی برای بنگاه‌های کوچک و متوسط، ارتقای زیرساخت‌های پرداخت و آموزش مالی، و حمایت از نوآوری و صادرات می‌تواند زمینه مشارکت مؤثر مردم و بنگاه‌ها در افزایش تولید را تقویت کند.
کلیدواژه‌ها